چین، الگویی جهانی برای بیابانزدایی و توسعه پایدار
- چین
- اخبار

مبارزه با بیابانزایی در چین طی دهههای اخیر به یکی از برجستهترین نمونههای مدیریت کلان محیطزیستی در جهان تبدیل شده است؛ الگویی که بر پایه سیاستگذاری بلندمدت، نوآوری فناورانه و پیوند نظاممند با توسعه اقتصادی شکل گرفته و آثار آن در مقیاس ملی و بینالمللی بهوضوح قابلمشاهده است. بر اساس دادههای رسمی، چین که در شمار کشورهای بهشدت در معرض بیابانزایی قرار دارد، موفق شده حدود ۵۳ درصد از اراضی تخریبشده قابلاحیا را تحت مدیریت مؤثر قرار دهد. افزون بر این، نزدیک به ۲۵ درصد از افزایش پوشش سبز جهانی در سالهای اخیر به این کشور اختصاص یافته است؛ دستاوردی که در قالب پروژه عظیم سه شمال، بهعنوان بزرگترین طرح جنگلکاری جهان، محقق شده است. در عرصه اجرا، چین با تکیهبر راهکارهای بومی و نوآورانه، مسیر مهار بیابان را هموار کرده است. در امتداد لبه جنوبشرقی صحرای تَنگَر، کارگران با استفاده از موانع مشبک علفی نسل جدید، تپههای شنی را تثبیت میکنند؛ روشی مکانیزه که نسبت به نسخههای سنتی، نیروی کار کمتری نیاز دارد، سریعتر اجرا میشود و دوام آن به پنج تا شش سال میرسد. ریشه این فناوری به دهه ۱۹۵۰ بازمیگردد؛ جایی که نخستینبار الگوی شطرنجی حصیری برای حفاظت از خطوط راهآهن در برابر پیشروی شن ابداع شد. تداوم این رویکردها در نهایت استان نینگشیا را به نخستین منطقه استانی چین بدل کرد که توانست روند بیابانزایی را معکوس کند. این رویکرد صرفاً به احیای زیستبوم محدود نمانده، بلکه به موتور محرکهای برای توسعه اقتصادی نیز تبدیل شده است. در منطقه مغولستان داخلی، ضایعات چوبی حاصل از هرس درختان بادشکن به گلولههای سوخت زیستتوده تبدیل میشود؛ محصولی که ارزش حرارتی بالا، هزینه تولید پایینتر و انتشار کربن کمتری نسبت به زغالسنگ دارد. در نینگشیا، تلفیق انرژی خورشیدی با گردشگری بیابانی، اراضی بایر را به داراییهای درآمدزا بدل کرده و در گَنسو، کشت گیاهان راهبردی بیابانی به شکلگیری بیش از ۱۰۰ شرکت تخصصی انجامیده است. این همافزایی میان محیطزیست و اقتصاد، از ویژگیهای کلیدی الگوی چینی بهشمار میرود. در سطح بینالمللی، چین با انتقال نظاممند فناوری و دانش فنی، به یکی از بازیگران فعال در مقابله جهانی با بیابانزایی تبدیل شده است. این کشور بهعنوان یکی از امضاکنندگان اولیه کنوانسیون مقابله با بیابانزایی سازمان ملل متحد، تجربیات خود را در قالب پروژههای مشترک در آسیا، آفریقا و خاورمیانه به اشتراک گذاشته است. از کشت ارقام مقاوم در اراضی شور در آلماتی گرفته تا همکاری با کشورهای عضو ابتکار یک کمربند یک راه، دامنه این تعاملات بهطور پیوسته در حال گسترش است. در کنار این اقدامات، چین سالانه دهها متخصص از کشورهای درحالتوسعه را آموزش میدهد. تجربه انباشته چین نشان میدهد که مقابله مؤثر با بیابانزایی نیازمند ترکیبی از سیاستهای پایدار، فناوریهای بومی کارآمد، پیوند با توسعه اقتصادی و همکاریهای بینالمللی است.
-
کد خبر 4406-20260502