عملیاتیسازی نخستین راکتورهای پودمانی کوچکِ هند
- هند

با هدف گسترش ظرفیت انرژی هستهای و دستیابی به ۱۰۰ گیگاوات برق هستهای تا سال ۲۰۴۷، دولت هند طرح جامع توسعه راکتورهای پودمانی کوچک را وارد مرحله اجرایی کرده است. در این راستا، سه نوع راکتور مورد ملاحظه قرار گرفته است که شامل راکتورهای پودمانی کوچک «بهارات ۲۰۰» با توان ۲۰۰ مگاوات، راکتورهای کوچک ۵۵ مگاواتی و راکتورهای گازی با توان حرارتی ۵ مگاوات است. طراحی و توسعه سامانههای مذکور برعهده مرکز تحقیقات اتمی بهابها بوده و این پروژهها در کنار ساخت راکتورهای بزرگ، محور راهبرد هستهای هند برای دهههای آینده محسوب میشوند. در بودجه سال 2026، سرمایهای افزونبر 200 میلیارد روپیه (حدود 2 میلیارد دلار) جهت عملیاتیسازی حداقل 5 راکتور کوچک بومی تا سال ۲۰۳۳ پیشبینی و تاکید شده است که راکتورهای «بهارات ۲۰۰» در مرحله پیشرفته اخذ مجوزهای مالی و اداری قرار دارند. همچنین، سایت نیروگاه اتمی تاراپور در ایالت ماهاراشترا برای احداث این راکتورها و نیز راکتورهای ۵۵ مگاواتی پیشنهاد شده است. تاراپور، میزبان نخستین نیروگاه هستهای هند بوده و دو واحد آب جوشان ۱۵۰ مگاواتی آن از سال ۱۹۶۹ به شبکه متصل شدهاند و هرچند از سال ۲۰۲۰ برای نوسازی از مدار خارج شدهاند، اما همچنان از نظر فنی قابل بهرهبرداری محسوب میشوند. همچنین دو راکتور آب سنگین تحت فشار با طراحی داخلی که در سالهای ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ وارد مدار شدهاند، در همین سایت قرار دارند و انتخاب تاراپور برای نسل جدید راکتورهای کوچک بر تداوم استفاده از زیرساخت و تجربه عملیاتی موجود تاکید دارد. افزونبراین، راکتورهای گازی ۵ مگاواتی قرار است در بخش پژوهشی و توسعهای مرکز بهابها در ویزاگِ ایالت آندرا پرادش ساخته شوند. در کنار طرحهای یاد شده، در حوزه سیاستگذاری اعلام شده است که اصلاح قانون انرژی اتمی برای فراهم کردن مشارکت گستردهتر بخش خصوصی و ایالات در دست بررسی است. در حال حاضر تنها شرکتهای دولتی مجاز به مالکیت و بهرهبرداری از نیروگاههای هستهای هستند و سرمایهگذاری مستقیم بخش خصوصی و خارجی امکانپذیر نیست، اما پیشنویس لایحه انرژی اتمی ۲۰۲۵ در مرحله تدوین قرار دارد و پس از تکمیل بررسیهای حقوقی و اداری، برای تصویب ارائه خواهد شد. گفتنیست این اقدامات نشاندهنده حرکت هماهنگ هند به سوی توسعه راکتورهای پودمانی کوچک با تکیه بر طراحی بومی، سرمایهگذاری هدفمند و اصلاح چارچوبهای قانونی است تا انرژی هستهای به یکی از ارکان اصلی گذار به انرژی پاک و پایدار در دهههای آینده تبدیل شود.
-
کد خبر 6286-20251223